اولین راهی که از ایام قدیم برای موفق شدن به ذهن هرکسی می­‌رسید، راه اندازی بیزینس(کسب‌و‌کار) جدید بوده و هست. اما برای شروع و پیش بردن و رسیدن به موفقیت در کسب و کار خود، برنامه‌ریزی برای راهی که جهت کسب درآمد بر آن قدم می‌گذارید مورد نیاز است که به آن مدل کسب و کار می­‌گویند.

هنگام شروع هر مدل کسب و کاری، درک دغدغه­‌های مشتری و مخاطب بزرگ‌ترین چالش هر بنیان‌گذاری است. اما فهم نیاز مشتری تنها شروع یک کسب ‌و ‌کار موفق است. هر مشتری باید بداند که چه می­‌فروشید، چگونه ارائه می‌کنید و چگونه هزینه آن را دریافت می­‌کنید؛ بنابراین مدل کسب و کار شما روش کلی برنامه­‌ریزی همه‌­ی ساختارها برای سود دهی و کسب درآمد از بیزینس خود است.

بخشهای مدل کسب و کار

اهداف مدل کسب و کار را میتوان به چهار مورد  ساده دسته‌­بندی کرد:

  1. یک شرکت چه محصول یا خدماتی را می­‌فروشد؟
  2. چگونه قصد دارد آن محصول یا خدمات را به بازار عرضه کند؟
  3. با چه هزینه‌­هایی روبرو خواهد شد؟
  4. چگونه انتظار کسب سود دارد؟

نمونه­‌های موفق  از کسب و کار­های نوین

Netflix

با در نظر داشتن این تعریف، اکنون ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که یک نمونه مدل کسب و کار چیست؟ ما در اینجا شرکت رسانه‌­ای “نتفلیکس” را مثال می­‌زنیم که در چند سال اخیر به‌­خاطر مدل کسب و کار خاص خود، بازار تلویزیون و سینمای غرب را دچار تغیر وتحول کرده است.

نتفلیکس” از مدل کسب و کار اشتراکی استفاده می­‌کند به این معنا که بیننده، اشتراک زماندار (هفتگی، ماهانه و یا سالانه) را خریداری می­‌کند. این مدل برای هر کسب و کاری قابلیت سفارشی شدن را دارد. اجازه دهید آن را بر اساس چهار نکته‌ای که قبلاً بیان کردیم، تجزیه کنیم:

  • یک شرکت چه محصول یا خدماتی می­‌فروشد: “نتفلیکس” یک سرویس تولید و پخش آنلاین فیلم و سریال است.
  • چگونه قصد دارد آن محصول یا خدمات را به بازار عرضه کند: “نتفلیکس” از یک استراتژی بازاریابی چند کاناله استفاده می­‌کند و خدمات خود را از طریق شبکه­‌های اجتماعی، بازاریابی از طریق ایمیل، تبلیغات و حتی از طریق مکالمه­‌های روزانه افراد، به مردم معرفی کرده و به فروش می­‌رساند.
  •  با چه هزینه­‌هایی روبرو خواهد شد: هزینه­‌های Netflix بسیار زیاد است، اما بیشتر هزینه‌­های آن شامل تولید یا به دست آوردن محتوا و همچنین فناوری و کارکنان است.
  • چگونه انتظار دارد سود بدست آورد: “نتفلیکس” شرکت بزرگیست و راه­‌های زیادی برای پول به ­دست آوردن دارد. اما منبع اصلی سود “نتفلیکس” از طریق اشتراک­‌های خریداری شده تامین می‌گردد.

اجزای اساسی مدل کسب وکار

اجزای اساسی مدل کسب وکار

اجزای اساسی مدل کسب وکار

مدل­‌های کسب و کار می­‌توانند از نظر شکل و عملکرد متفاوت باشند؛ اما همه آن‌ها از اجزای اساسی یکسانی تشکیل شده­‌اند. عناصر اساسی مدل کسب و کار شامل قیمت‌­گذاری منحصر به فرد،انتخاب بازار هدف مناسب و یک مزیت رقابتی است. بدون آن‌ها شما راهی برای درآمدزایی ندارید.

اما سود تنها موضوع مهم و مورد اشاره در مدل کسب و کار نیست. شما همچنین باید هزینه­‌های تولید و سایر عوامل را در نظر بگیرید. ده مولفه اساسی مدل کسب و کار به شرح زیر می‌باشند:

گزاره ارزش: قابلیتی است که محصول شما را برای مشتریان جذاب می­‌کند.

بازار هدف: گروه خاصی از مصرف­‌کنندگان که علاقه­‌مند به محصول شما هستند.

مزیت رقابتی: ویژگی منحصر به فرد محصول یا خدمات شماست که به راحتی توسط رقبا قابل تقلید نیست.

ساختار هزینه: لیستی از هزینه‌­های ثابت و متغیر مورد نیاز کسب و کار شما و چگونگی تأثیر آنها بر قیمت‌گذاری.

معیارهای اصلی: این که کسب و کار شما چگونه موفقیت خود را اندازه می­‌گیرد

منابع: دارایی­‌های مادی، مالی و فکری و معنوی شرکت شما.

مشکل و راه حل: نقاط درد( چالش‌ها، مشکلات ) مشتریان شما و این‌که کسب و کار شما چگونه می‌خواهد آن­ها را برآورده کند.

مدل درآمد: چارچوبیست که منابع درآمدزا را شناسایی می­کند.

جریانات درآمد: روش­های مختلفی که شرکت شما می­تواند درآمدزایی کند.

سود مانده: مبلغی که کسب و کار شما منهای هزینه­های شرکت، به دست آورده است.

آیا به دنبال راه اندازی یک کسب و کار خانگی هستید؟ برای مطالعه بیشتر در این باره، روی چگونه یک کسب و کار خانگی راه‌اندازی کنیم؟ کلیک کنید!

تاریخچه بیزینس مادل

تاریخچه بیزینس مادل

  • در سال 1994 عدم موفقیت شرکت­‌ها در شرایط متغیر بازار و همچنین ناکامی آن­ها در شناسایی مشتریان، رقبا، ارزش­‌ها و رفتار خود، پیتر دراکر را واداشت که تئوری کسب و کار خود را به مجله کسب و کار هاروارد( Harvard Business Review ) ارائه دهد.

با وجود این که تجارت و کسب و کار قرن­هاست در جوامع انسانی وجود دارد، مدل کسب و کار تنها چند دهه اخیر مورد استفاده و بحث قرار گرفته است؛ زیرا با رشد کسب و کار و تغییر سریع بازار و شرایط اقتصادی نیاز برای به کارگیری روشی از پیش تعیین شده و مشخص بیشتر احساس می­‌شود.

  • در بحران حباب اینترنت(dot com crisis) سال 2002 جوآن ماگرتا(Joan Magretta) اظهار کرد که مدل­‌های کسب و کار، نقشه­‌هایی برای توضیح نحوه‌­ی کارکرد کسب و کارها هستند که به دو سوال اصلی پیتر دراکر باید پاسخ بدهند: مشتری کیست و چه چیزی را با ارزش می­‌پندارد.

    تغییر از یک طرح کسب و کار به مدل کسب و کار همزمان با ظهور کامپیوترها است. کارآفرینان معمولاً سال به سال و حتی فصل به فصل کسب و کار خود را روی برنامه­‌های کامپیوتری برنامه‌­ریزی می­‌کردند.

  • این رویکرد باعث شد افرادی از جمله الکساندر آستروالدر و  ایو پیگنور

(Alexander Osterwalder & Yves Pigneur) در سال 2005 بوم مدل کسب و کار را طراحی کنند که کار شرکت­‌ها و کسب و کارها را ساده‌تر کند و آن­ها را از شر برنامه­‌های طولانی و غیرواقعی نجات دهد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در این باره، بوم مدل کسب و کار را ببینید.

 

 

تفاوت بیزینس پلن و بیزینس مادل

مدل کسب و کار یک مکانیسم است؛ در حالی که طرح کسب و کار (business plan) سندیست که استراتژی شرکت و عملکرد مالی مورد انتظار برای سال­‌های آینده را ارائه می­‌دهد.در واقع مدل کسب و کار در مرکز طرح کسب و کار شما قرار دارد.

مدل کسب و کار هدف کسب و کار است در حالی که طرح کسب و کار نقشه راه آن است. برنامه کسب و کار یک سند رسمی و مکتوب است که شامل توصیفی از مشاغل مورد نظر شما، اهداف تجاری و برنامه دستیابی به آن اهداف می­‌باشد.

اگر به دنبال جذب سرمایه‌ گذار هستید، مدل کسب و کار دیدگاهی از شرکت شما به سرمایه­‌گذار می­‌دهد. یک برنامه کسب و کار معمولاً حول جواب به سه سوال رایج تدوین می‌­شود:

 

      • الان کجا هستیم؟
      • می‌خواهیم کجا باشیم؟
      • چگونه می‌خواهیم به آنجا برسیم؟

برای اطلاعات بیشتر در این باره،  تفاوت طرح کسب و کار با مدل کسب و کار  را مطالعه کنید!

نتیجه گیری

برای افراد جاه‌­طلب با طرز تفکر تجاری، تأسیس یک کسب و کار و تبدیل شدن به رئیس خود چالش نهایی است. با وجود این که تعداد بالایی از افراد می­‌خواهند این کار را انجام دهند، واقعیت این است که تعداد بسیار کمی از آن‌­ها موفق می‌­شوند. ترسیم یک مدل کسب و کار خوب و انگیزه برای دستیابی به آن شانس موفقیت شما را بیشتر می‌کند.