دیفای چست؟

دیفای – Defi چیست؟

دیفای (Defi) مخفف کلمه “امور مالی غیر متمرکز” است، یک واژه جامع که اتریوم و برنامه‌های بلاک چین را در برگرفته و برای ایجاد اختلال در واسطه‌های مالی طراحی شده است.

دیفای از بلاکچین، فناوری پشت ارز دیجیتال بیت کوین، الهام گرفته که به چندین نهاد اجازه می‌دهد یک کپی از تاریخ معاملات را در اختیار داشته باشند، به این معنی که توسط یک منبع مرکزی و واحد کنترل نمی‌شود. این مهم است زیرا سیستم‌های متمرکز و نگهبانان انسانی می‌توانند سرعت و پیچیدگی معاملات را محدود کنند.

به علاوه در این سیستم‌ها، کاربران کنترل کمتری بر پول دارند. دیفای باعث گسترش کاربرد بلاک چین از انتقال ساده دارایی‌ها گرفته تا موارد بسیار پیچیده‌‌تر مالی می‌شود. بیت کوین و بسیاری دیگر از دارایی‌های اصلی دیجیتال از روش‌های پرداخت دیجیتالی قدیمی، مانند روش Visa و PayPal استفاده نمی‌کنند؛ زیرا همه واسطه‌ها را از معاملات حذف می‌کنند.

هنگامی که با یک کارت اعتباری برای خرید قهوه در یک کافه، پولی پرداخت می‌کنید، یک موسسه مالی بین شما و آن کسب و کار وجود دارد که کار کنترل تراکنش، توقف و ثبت آن در دفتر کل خصوصی خود را انجام می‌دهد. اما در معاملات بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال، این موسسات حذف می‌شوند.

خریدهای مستقیم، فقط نوع معامله یا قراردادهای تحت نظارت شرکت‌های بزرگ نیست. برنامه‌های مالی مانند وام، بیمه، تأمین سرمایه جمعی، مشتقات، شرط بندی و موارد دیگر نیز در کنترل این موسسات واسطه است. بریدن پای واسطه‌ها از انواع معاملات یکی از مزایای اصلی DeFi است.

پیش از آن‌که عموماً به عنوان امور مالی غیر متمرکز شناخته شود، ایده DeFi اغلب “امور مالی باز” نامیده می‌شد.

برنامه‌های اتریوم

برنامه‌های اتریوم

اکثر برنامه‌های کاربردی که خود را “DeFi” می‌نامند، بر روی اتریوم، دومین پلتفرم بزرگ ارزهای دیجیتال، ساخته شده‌اند و از پلتفرم بیت کوین متمایز است. استفاده از بلاکچین اترویم برای ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز، آسان‌تر است.

استفاده از اتریوم برای ساخت برنامه‌های مالی پیچیده، یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های این ارز دیجیتال بوده که ویتالیک بوترین، خالق آن نیز در سپیدنامه اتریوم ذکر کرده است. این ویژگی به دلیل بستری است که اتریوم برای قراردادهای هوشمند ارائه می‌دهد و در صورت برآورده شدن یک سری شرایط خاص به طور خودکار تراکنش‌ها روی آن انجام می‌شود.

به منظور مطالعه بیشتر می‌توانید به مقاله قراردادهای هوشمند چیست؟ مراجعه کنید.

 زبان‌های برنامه نویسی اتریوم، مانند Solidity ، به طور خاص برای ایجاد و استقرار چنین قراردادهای هوشمند طراحی شده‌اند. به عنوان المث، فرض کنید یک کاربر می‌خواهد برای سه شنبه هفته آینده پولی را به دوستی ارسال کند، اما در صورتی قادر به انجام این کار است که درجه حرارت به ۹۰ درجه فارنهایت برسد. چنین قواعدی را می‌توان در قرارداد هوشمند نوشت.

با وجود قراردادهای هوشمند، ده‌ها برنامه دیفای روی اتریوم کار می‌کنند که برخی از آن‌ها در ادامه با هم می‌بینیم. اتریوم 2.0 که در حال ارتقاء شبکه زیرین اتریوم است، می‌تواند با حذف مشکلات مقیاس پذیری اتریوم، به این برنامه‌ها کمک کند.

محبوب‌ترین برنامه‌های دیفای

  • صرافی‌های غیرمتمرکز (DEXs) :صرافی‌های آنلاین به کاربران کمک می‌کند تا ارزهای خود را با ارزهای دیگر مبادله کنند، خواه دلار آمریکا برای بیت کوین باشد یا اتر برای دای. این صرافی‌ها، نوعی از صرافی‌های گرم هستند که کاربران را مستقیماً به هم متصل کرده تا بتوانند بدون اعتماد به واسطه و با پول خود، ارزهای دیجیتال را با یکدیگر معامله کنند.
  • استیبل کوین‌ها(Stable coins): نوعی ارز دیجیتال که برای ثبات قیمت به دارایی‌هایی مانند دلار یا یورو وصل می‌شود.
  • پلتفرم‌های وام دهی(lending platforms): این پلتفرم‌ها از قراردادهای هوشمند برای جایگزینی واسطه‌هایی مانند بانک‌‌ها، استفاده می‌کنند.
  • رپد بیتکوین (Wrapped bitcoin): روشی برای ارسال بیت کوین به شبکه اتریوم است تا بتوان از بیت کوین به طور مستقیم در سیستم DeFi اتریوم استفاده کرد. WBTC به کاربران امکان می‌دهد از طریق پلتفرم‌های وام دهی غیرمتمرکز که در بالا توضیح داده شد، از بیت کوینی که وام می‌دهند بهره بگیرند.
  • بازارهای پیش بینی(prediction markets): بازارهایی برای شرط بندی نتایج رویدادهای آینده، مانند انتخابات. هدف از نسخه های DeFi بازارهای پیش بینی، ارائه عملکرد یکسان اما بدون واسطه است.

در کنار این برنامه‌ها، مفاهیم جدیدی برای دیفای ارائه شده است:

  • یلد فارمینگ(Yeld farming): برای تریدرهای آگاه که مایل به ریسک هستند، یلد فارمینگ انتخاب بسیار خوبی است، جایی که کاربران از طریق توکن‌های مختلف DeFi در جستجوی فرصت‌هایی برای بازدهی بیشتر هستند.
  • استخراج نقیدنگی(Liquidity mining): هنگامی که برنامه‌های دیفای، کاربران را با ارائه توکن‌های رایگان به پلتفرم خود ترغیب می‌کنند. این شلوغ ترین و پر سر و صدا‌ترین نوع یلد فارمینگ در حال حاضر است.
  • ترکیب پذیری(Composability): برنامه‌های DeFi متن باز هستند، به این معنی که کدهای آن‌ها عمومی بوده و همه می‌توانند مشاهده کنند. به این ترتیب، از این برنامه‌ها می‌توان برای “نوشتن” برنامه‌های جدید استفاده کرد.
  • لگوهای پول(Money lego) : اگر بخواهیم مفهوم “ترکیب پذیری” را به شکل دیگری بیان کنیم، برنامه‌های DeFi مانند لگو هستند، بلوک‌های اسباب بازی که کودکان برای ساختن ساختمان‌ها، وسایل نقلیه و غیره روی هم قرار می‌دهند. برنامه‌های دیفای را می‌توان مانند لگوها برای ایجاد محصولات مالی جدید به هم وصل کرد و روی هم قرار داد.

پلتفرم‌های وام دهی دیفای

مارکت‌های وام دهی یکی از انواع رایج دیفای هستند که وام گیرندگان را به وام دهندگان ارزهای دیجیتال متصل می‌کنند. یکی از پلتفرم‌های محبوب به نام Compound ، به کاربران امکان می‌دهد ارزهای دیجیتال را  به صورت وام دریافت کرده یا به دیگران ارائه دهند. کاربران می‌توانند از آن مقداری که وام می‌دهند، سود کسب کنند. کامپوند نرخ بهره را به صورت الگوریتمی تعیین می‌کند، بنابراین اگر تقاضای بیشتری برای قرض گرفتن رمز ارز وجود داشته باشد، نرخ بهره افزایش می یابد.

وام دهی DeFi مبتنی بر وثیقه است، بدین معنا که برای گرفتن وام، کاربر باید وثیقه‌ای قرار دهد که این وثیقه اغلب اتر- توکن اتریوم- است. این بدان معناست که کاربران برای گرفتن وام، هویت یا اعتبار خود را ارائه نمی‌دهند، همان طور که می‌دانید، وام‌های عادی و غیر دیفای به این شکل عمل می‌کنند.

استیبل کوین‌ها

شکل دیگر دیفای، استیبل کوین است. ارزهای دیجیتال اغلب نوسانات شدیدتری را نسبت به فیات تجربه می‌کنند که این ویژگی برای افرادی که می‌خواهند بدانند پول آن‌ها در هفته آینده چقدر ارزش خواهد، مناسب نیست. استیبل کوین‌ها این گونه نیستینن و کارکردشان به گونه‌ایست که  رمز ارزها را به ارزهای  غیر دیجیتال مانند دلار آمریکا متصل کرده تا قیمت را تحت کنترل نگه دارد. همان‌طور که از نامش مشخص است، هدف استیبل کوین ایجاد ثبات قیمت است.

بازارهای پیش بینی

یکی از قدیمی‌ترین برنامه‌های دیفای که در اتریوم اجرا می‌شود، بازار پیش بینی است؛ جایی که کاربران روی نتیجه برخی رویدادها ، مانند “آیا دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ پیروز می‌شود؟” شرط بندی می‌کنند.

بدیهی است که هدف شرکت کنندگان درآمدزایی است، اگرچه بازارهای پیش بینی گاهی اوقات می‌توانند نتایج را بهتر از روش‌های معمولی مانند نظرسنجی پیش بینی کنند. بازارهای پیش بینی خوب در این زمینه شامل Intrade و PredictIt هستند.

دیفای این پتانسیل را دارد که نقش خود را در این بازارها پررنگ‌تر کند، زیرا این بازارها به طور سنتی توسط دولت‌ها مورد انتقاد قرار گرفته و اغلب اگر به صورت متمرکز اداره شده، تعطیل می‌شوند.

سوالات متداول درباره‌ی دیفای

سوالات متداول درباره‌ی دیفای

چگونه می‌توان از طریق دیفای درآمد زایی داشت؟

در پروژه‌های دیفای اتریوم، ارزش زیاده ذخیره شده و گفته می‌شود بسیاری از کاربران از این طریق، پول زیادی به دست می‌آورند.

با استفاده از برنامه‌های وام دهی مبتنی بر اتریوم، همان‌طور که در بالا ذکر شد، کاربران می‌توانند با وام دادن پول خود و ایجاد سود از وام‌ها “درآمد غیرفعال” داشته باشند.

بلد فارمینگ که در بالا توضیح داده شد، دارای پتانسیل بازدهی بالا به همراه ریسک بالا است. این به کاربران امکان می‌دهد از ویژگی وام دهی DeFi استفاده کرده تا دارایی‌های دیجیتال خود را به کار انداخته و بهترین بازده ممکن را به دست آورند. با این حال، این سیستم‌ها پیچیده بوده و اغلب فاقد شفافیت هستند.

آیا سرمایه گذاری در دیفای امن است؟

خیر، این سرمایه گذاری با ریسک همراه است. بسیاری معتقدند دیفای آینده مالی بوده و سرمایه گذاری زودهنگام در این فناوری می‌تواند منجر به دستاوردهای عظیمی شود. اما برای افراد تازه وارد دشوار است که پروژه‌های خوب را از بد جدا کنند و وارد آن‌ها شوند.

با افزایش فعالیت و محبوبیت DeFi تا سال 2020 ، بسیاری از برنامه‌های آن مانند کوین YAM ، خراب و شده و در ۳۵ دقیقه سرمایه بازار را از ۶۰ میلیون دلار به ۰ دلار رساند. سایر پروژه‌های دیفای ، از جمله Hotdog و Pizza ، به سرنوشت مشابهی دچار شدند و بسیاری از سرمایه گذاران پول زیادی را از دست دادند.

علاوه بر این، دیفای هنوز مشکلات و باگ‌های زیادی دارد. قراردادهای هوشمند قدرتمند هستند، اما با تصویب قوانین در پروتکل نمی‌توان آن‌ها را تغییر داد که این ویژگی، اغلب مشکلات را دائمی کرده و در نتیجه خطر را افزایش می‌دهد.

چه زمانی دیفای عمومی شده و وارد جریان اصلی می‌شود؟

در حالی که هر روزه افراد بیشتری به سمت این برنامه‌های DeFi کشیده می‌شوند ، نمی توان به طور دقیق گفت که عاقبتشان چه خواد شد. بسیاری بر این باورند که پروژه‌های مختلف DeFi این پتانسیل را دارد که Robinhood بعدی شده و انبوهی از کاربران جدید را با استفاده از برنامه‌های مالی فراگیرتر جذب کند.

این فناوری مالی، اتفاقی جدید و تجربی بوده و بدون مشکل نیست، به ویژه در مورد امنیت یا مقیاس پذیری.

توسعه دهندگان امیدوارند در نهایت این مشکلات را برطرف کنند. اتریوم 2.0 می تواند نگرانی‌های مقیاس پذیری را از طریق مفهومی به نام sharding برطرف کند، روشی برای تقسیم پایگاه داده زیرین به قطعات کوچک‌تر که برای کاربران شخصی قابل کنترل‌تر است.

اتریوم 2.0 چگونه روی دیفای تأثیر می‌گذارد؟

اتریوم 2.0 برای همه مشکلات DeFi راه حل ندارد، اما یک شروع است. پروتکل‌های دیگری مانند Raiden و TrueBit نیز در دست بررسی هستند تا به مسائل مقیاس پذیری اتریوم بیشتر بپردازند.

اگر این راه‌حل‌ها درست در بیاید، آزمایش‌ های دیگر DeFi اتریوم شانس بیشتری برای تبدیل شدن به محصولات واقعی، حتی به طور بالقوه، خواهند داشت.

بیت کوین به عنوان  دیفای

در حالی که اتریوم برترین برنامه دنیای دیفای است، بسیاری از طرفداران بیت کوین هدف حذف واسطه را از معاملات مالی پیچیده‌تر دارند و روش‌هایی را برای این کار با استفاده از پروتکل بیت کوین توسعه داده‌اند.

به عنوان مثال، شرکت‌هایی مانند DG Labs و Suredbits بر روی فناوری Bitcoin DeFi به نام قراردادهای ثبت نام محرمانه (DLC) کار می‌کنند که راهی برای اجرای قراردادهای مالی پیچیده‌تر، مانند مشتقات را با کمک بیت کوین ارائه می‌دهند.

یکی از موارد استفاده از DLC این است که پرداخت بیتکوین، تنها در صورت برآورده شدن شرایط خاصی در آینده، انجام شود. به عنوان مثال، اگر تیم شیکاگو وایت ساکس در بازی بیس بال بعدی خود پیروز شود، پول بین برنده‌ها تقسیم می‌شود.

منبع: coindesk

0 0 رای ها
رأی دهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
1 نظرات
بیشترین واکنش نشان داده شده(آرا)
تازه‌ترین قدیمی ترین
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments
trackback
2 روز قبل

[…] کوین چیست؟ نکاتی در مورد ماینینگ بیتکوین اکتبر 16, 2021 دیفای – Defi چیست؟ اکتبر 12, 2021 منتخب سردبیر داستان […]